Хүндэтгэлийн арга хэмжээ Хөгжил, дэвшил, бүтээлээр дүүрэн 30 жил

Эрүүл мэнд, нийгмийн хамгааллын сайдын 1996 оны 10 дугаар сарын 4-ний өдрийн А/233 тоот тушаалаар Анагаах ухааны үндэсний хүрээлэнгийн эрүүл мэндийн удирдлага, зохион байгуулалтын төслүүдийн гүйцэтгэгчид, Эрүүл ахуй, халдвар, нян судлалын үндэсний төвийн “Эрүүл мэндийн статистик мэдээллийн төв”-ийг нэгтгэн ЭМНХЯ-ны харьяа “Эрүүл мэндийн удирдлага, мэдээллийн төв”-ийг 1996 оны 10 дугаар сарын 1-ний өдрөөс байгуулжээ. Ийнхүү өдгөөгийн Эрүүл мэндийн хөгжлийн төв анхлан байгуулагдсан.

Захирлаар Ц.Содномпил, дэд захирлаар П.Алтанхуяг томилогдож, Эрдэм шинжилгээний төслийн баг, Статистик мэдээллийн төв, Сургалтын алба, Санхүү хангамжийн алба, Эмч нарын байр гэсэн бүтэцтэйгээр 45 ажиллагсадтай ажиллаж эхэлжээ. Тус төв эрүүл мэндийн удирдах ажилтныг бэлтгэх, давтан сургах, салбарыг хөгжүүлэх загвар, чиглэл боловсруулах, бодлого боловсруулагч, шийдвэр гаргагчдыг мэдээ, мэдээллээр хангах чиглэлээр сургалт, судалгаа, практик үйл ажиллагааг хэрэгжүүлж байв.

Эрүүл мэнд, нийгмийн хамгааллын сайдын 1997 оны 10 дугаар сарын 1-ний А/311 дүгээр тушаалаар Эмнэлэг гэгээрлийн ордонд үйл ажиллагаа явуулж байсан “Эрүүл мэндийн сургалтын арга зүйн төв”-ийг нэгтгэн Эрүүл мэндийн удирдлага, мэдээлэл, боловсролын төв болгон байгуулжээ. Захирлаар Ц.Содномпил, дэд захирлаар С.Дуламсүрэн нар ажиллаж, 85.5 орон тоотой байв.

Эмнэлгийн байгууллагыг магадлан итгэмжлэх, эмнэлгийн мэргэжилтэнд мэргэжлийн үйл ажиллагаа эрхлэх зөвшөөрөл олгох цоо шинэ чиг үүргийг анх удаа хэрэгжүүлж эхэлсэн нь Монгол Улсад магадлан итгэмжлэл, лицензийн тогтолцооны анхдагч суурийг тавьсан юм. 1999 оны 3 дугаар сард 5 хүний бүрэлдэхүүнтэй Магадлан итгэмжлэл, лицензийн алба байгуулагдаж, даргаар Л.Жигжидсүрэн ажиллаж эхэлсэн.

ЭМНХ-ын сайдын 2000 оны 6 дугаар сарын 29-ний өдрийн 193 дугаар тушаалаар Эрүүл мэндийн удирдлага, мэдээлэл, боловсролын төвийг 2000 оны 7 дугаар сарын 1-ний өдрөөс эрүүл мэндийн үндэсний бодлогын хэрэгжилтийг улсын хэмжээнд зохион байгуулах “Үндэсний эрүүл мэндийн газар” болгон өөрчлөхөөр шийдвэрлэж, даргаар Ц.Содномпил, орлогч даргаар С.Дуламсүрэнг томилжээ.

ҮЭМГ нь 123 хүний орон тоотой, Сургалт, судалгаа, мэдээллийн төв, Магадлан итгэмжлэл, лицензийн алба, Эмнэлгийн тусламжийн газар, Нийгмийн эрүүл мэндийн тусламжийн хэлтэс, Эрүүл мэндийн эдийн засаг, хангамжийн хэлтэс гэсэн бүтэцтэй байв. Гэвч 2000 оны УИХ-ын сонгуулиар Засгийн газар шинээр байгуулагдсанаар уг шийдвэр бүрэн хэрэгжиж амжаагүй.

Эрүүл мэндийн сайдын 2000 оны 12 дугаар сарын 22-ны 106 дугаар тушаалаар “Үндэсний эрүүл мэндийн газар”-ыг “Эрүүл мэндийн хөгжлийн үндэсний төв” болгон өөрчлөн зохион байгуулж, дүрмийг батлав. Захирлаар С.Дуламсүрэн, дэд захирлаар С.Гансүх нар томилогдож, 95 хүний орон тоотой ажиллаж байлаа.

Эрүүл мэндийн удирдлагыг боловсронгуй болгох, хүн амын эрүүл мэндийг дэмжих, магадлан итгэмжлэх, төгсөлтийн дараах сургалтын эрх олгох, зохион байгуулах үндсэн чиг үүрэгтэй ажилласан. Төгсөлтийн дараах сургалтын алба шинээр байгуулагдаж, эмнэлгийн мэргэжилтнүүдийн сургалтыг үндэсний хэмжээнд удирдан зохион байгуулах эрх, үүрэг хүлээсэн нь байгууллагын хөгжлийн бат бэх суурь болсон.

УИХ-ын 2002 оны 58, Засгийн газрын 2002 оны 162 дугаар тогтоолыг үндэслэн Эрүүл мэндийн сайдын 2002 оны 12 дугаар сарын 9-ний өдрийн 285 дугаар тушаалаар ЭМХҮТ-ийг Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг – Эмнэлгийн тусламжийг удирдах газар болгон зохион байгуулав. Даргаар С.Дуламсүрэн ажиллаж, 172 орон тоотой байв.

Эрүүл мэндийн эдийн засаг, санхүү, технологи; тусламж, үйлчилгээний чанар; хүний нөөцийн хөгжил; эм зүй, эмийн бүртгэл; статистик мэдээлэл; эрүүл мэндийг дэмжих гэсэн зургаан тэргүүлэх чиглэлтэй, Эмгэг судлал, шүүх эмнэлгийн төв, Эмийн мэдээллийн төв, алсын түргэн тусламжийн үйлчилгээ зэрэг шинэ нэгжүүд нэгдсэн энэ үеийг төвийн 30 жилийн түүхэн хөгжлийн оргил үе гэж тэмдэглэдэг.

УИХ-ын 2004 оны 14, Засгийн газрын 2004 оны 236 дугаар тогтоолыг үндэслэн Эрүүл мэндийн сайдын 2005 оны 1 дүгээр сарын 24-ний өдрийн 11 дүгээр тушаалаар “Эрүүл мэндийн хөгжлийн үндэсний төв” нэрээр хоёр дахь удаагаа зохион байгуулагдав. 2006 онд байгуулагдсаны 10 жилийн ойгоо тэмдэглэсэн.

2005–2007 онд захирлаар С.Дуламсүрэн, 2007 оноос Ц.Содномпил ажиллаж, орон тоо 76-аас 92 болж өргөжсөн. Хүний нөөцийн хөгжил, эмнэлгийн тусламжийн чанар, эрүүл мэндийг дэмжих үйл ажиллагааг салбарын хэмжээнд нэвтрүүлж, “Эрүүл монгол хүн” үндэсний хөтөлбөрийг хэрэгжүүлж, Эмийн бүртгэл, мэдээллийн хэлтэс анх удаа байгуулагдсан.

Засгийн газрын 2008 оны 64 дүгээр тогтоол, Эрүүл мэндийн сайдын 2009 оны 67 дугаар тушаалаар ЭМХҮТ-ийг Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг – Эрүүл мэндийн газар болгон өөрчлөн зохион байгуулав. Даргаар Ш.Энхбат, орлогч даргаар Ц.Хун, М.Уранчимэг нар ажиллажээ.

Эрүүл мэндийн байгууллага, эмнэлгийн мэргэжилтнийг хөгжүүлэх, зөвшөөрөл олгох, статистик мэдээллийг боловсронгуй болгох, телемедицин – алсын зайн оношилгоог хөгжүүлэх, магадлан итгэмжлэх, эрүүл мэндийг дэмжих, эмийн бүртгэлийн чиглэлээр бодлогын хэрэгжилтийг хангаж, 2011 онд орон тооны дээд хязгаарыг 118 болгон баталсан.